| da Vinci Ριζική Προστατεκτομή |
|
|
|
|
Γενικά για την da Vinci Ριζική Προστατεκτομή Γενικά για την da Vinci Ριζική Προστατεκτομή
Η da Vinci Προστατεκτομή είναι η νούμερο 1 επιλογή για την θεραπεία του εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη στις ΗΠΑ. ![]() Είναι πια πραγματικότητα μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις να εκτελούνται μέσω μικρών οπών.
Η διαφορά ανάμεσα στη ανοιχτή και ρομποτική ριζική προστατεκτομή. Ανώδυνη και ελάχιστα τραυματική προσέγγιση!
Είναι πια πραγματικότητα μεγάλες και πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις να εκτελούνται μέσω μικρών οπών (μικροσκοπικών τομών). Έτσι εξασφαλίζονται τα πλεονεκτήματα της οριστικής και πλήρους θεραπείας με την δυνατότητα για σημαντικά λιγότερο πόνο, συντομότερη παραμονή στο νοσοκομείο και γρηγορότερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες καθώς και το σπουδαιότερο την δυνατότητα για καλύτερα κλινικά αποτελέσματα. ![]() Η χειρουργική εργασία στην κλίμακα του χιλιοστού κάνει την διαφορά. Πρόκειται για μικροχειρουργική.
Στην θεραπεία του καρκίνου του προστάτη η χειρουργική εργασία στην κλίμακα του χιλιοστού κάνει την διαφορά. Πρόκειται για μικροχειρουργική. Λεπτότατες νευρικές ίνες και αιμοφόρα αγγεία είναι σ' επαφή με τον προστάτη. Για να διατηρηθούν αυτά τα νεύρα πρέπει μ' ακρίβεια και “μαστοριά” να ξεχωριστούν από τον προστάτη πριν την ριζική αφαίρεσή του.
Η ακρίβεια των χειρισμών, η δυνατότητα να υπάρχουν μέσα στην κλειστή κοιλιά του ασθενούς δύο μικροσκοπικά χεράκια που εκτελούν με την ίδια και μεγαλύτερη ευλυγισία και ελευθερία τις κινήσεις του ανθρώπινου καρπού, η μεγεθυμένη και τρισδιάστατη εικόνα και ο έλεγχος που παρέχει το ρομποτικό σύστημα da Vinci συμβάλει στην αφαίρεση του προστάτη, που έχει προσβληθεί από καρκίνο, διατηρώντας ταυτόχρονα τα σπουδαία στυτικά νεύρα και αιμοφόρα αγγεία.
Πως εκτελείται η da Vinci Ριζική Προστατεκτομή; Κατά την ρομποτική προστατεκτομή 5 μικρές οπές μικρότερες του ενός εκατοστού πραγματοποιούνται στην κάτω κοιλιά μέσα από τις οποίες περνούν ειδικοί σωληνίσκοι (τα λεγόμενα τροκάρ) οι οποίες επιτρέπουν την ταχεία είσοδο και έξοδο των λαπαροσκοπικών και ρομποτικών εργαλείων στο εσωτερικό της κοιλιάς του ασθενή. Η κοιλιά γεμίζει με το αδρανές αέριο διοξείδιο του άνθρακα δημιουργώντας έτσι ένα μεγαλύτερο χώρο εργασίας στον χειρουργό για να ολοκληρώσει την επέμβαση. Αυτό το αέριο εκκενώνεται από την κοιλιά στο τέλος του χειρουργείου. Ο χειρουργός χειρίζεται 3 πολυ-αρθρωτά όργανα για να φέρει σε πέρας με ακρίβεια, λεπτότητα και σταθερότητα το δύσκολο έργο του διαχωρισμού των ιστών, της αιμόστασης, της κοπής και συρραφής με την ίδια και ανώτερη δεξιότητα από εκείνη του ανθρώπινου καρπού.
Πολυ-αρθρωτά ρομποτικά εργαλεία επιτρέπουν στον ουρολόγο μέσα στο σώμα του ασθενή με την ίδια ικανότητα σαν να έχει δύο μικροσκοπικά ανθρώπινα χέρια.
Επιπλέον ο χειρουργός ελέγχει μία στεροσκοπική οπτική που συνδέεται μία υψηλής ευκρίνειας κάμερα η οποία εξασφαλίζει μία τρισδιάστατη υψηλής ευκρίνειας όραση της εσωτερικής ανατομίας του ασθενή. Ένας έμπειρος χειρουργός λειτουργεί σαν βοηθός και στέκεται δίπλα στο χειρουργικό τραπέζι βοηθώντας τον ρομποτικό χειρουργό κρατώντας ανοιχτό το χειρουργικό πεδίο, αναρροφώντας και καθαρίζοντας, χρησιμοποιώντας όργανα που εισέρχονται μέσα από τα δύο βοηθητικά τροκάρ. ![]() Σχηματική εικόνα της διάταξης της χειρουργικής αίθουσας για την νευροπροστατευτική ρομποτική ριζική προστατεκτομή
Ο προστάτης απελευθερώνεται από την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα διατηρώντας τα λεπτά στυτικά νεύρα, εφόσον αυτό είναι εφικτό από την έκταση του καρκίνου, με σκοπό να έχει ο ασθενής αυτόματες στύσεις μετά την ανάρρωση από το χειρουργείο. ![]() Σχηματική απεικόνιση σε πραγματική φωτογραφία της εντόπισης του αγγειονευρώδους δεματίου στη πλάγια επιφάνεια του προστάτη έτσι όπως φαίνεται από την πάνω κοιλιακή άποψη του προστάτη.
Οι πυελικοί λεμφαδένες, οι οποίοι μπορεί να έχουν προσβληθεί από καρκίνο, αφαιρούνται, όταν χρειάζεται για να γίνει καλύτερη εκτίμηση της εξάπλωσης του όγκου του προστάτη. Τέλος, η ουροδόχος κύστη συρράπτεται με την ουρήθρα για την αποκατάσταση της συνέχειας της αποχετέτευσης των ούρων. Η θερμική ενέργεια περιορίζεται στο ελάχιστο κατά την διάρκεια της εκτομής του προστάτη για την αποφυγή βλάβης των λεπτεπίλεπτων στυτικών νεύρων και μυών που ελέγχουν την στύση του πέους και την εγκράτεια των ούρων. Όταν ο προστάτης και οι λεμφαδένες απελευθερωθούν από τους γύρω ιστούς τοποθετούνται αμέσως σε πλαστικό σάκο, ο οποίος αφαιρείται ανέπαφος στο τέλος της επέμβασης διαμέσου μίας από τις προϋπάρχουσες οπές, η οποία μεγεθύνεται ανάλογα για να περάσει και να εξέλθει ο σάκος που περιέχει τον προστάτη με τους λεμφαδένες. Έτσι ο προστάτης ούτε κομματιάζεται ούτε καρκινικά κύτταρα διασκορπίζονται. Μία λεπτή παροχέτευση τοποθετείται στην περιοχή της επέμβασης για να εκκενώνει τα υγρά της επέμβασης και εξέρχεται διαμέσου μίας από τις οπές των τροκάρ. Επίσης τοποθετείται ένας καθετήρας διαμέσου της ουρήθρας στην ουροδόχο κύστη λειτουργώντας σαν γέφυρα για την γρήγορη επούλωση της αναστόμωσης, της συρραφής ανάμεσα στην κύστη και στην ουρήθρα. Οι οπές των τροκάρ και η μικρή τομή, μέσα από την οποία πέρασε ο πλαστικός σάκος που περιείχε τον προστάτη, συρράπτονται χρησιμοποιώντας τεχνικές πλαστικής χειρουργικής για ελαχιστοποίηση των ουλών. Τα σημάδια της επέμβσης απορροφούνται ταχύτατα και ένα μήνα μετά φαίνονται μόνο ελάχιστα.
Σχηματικές διαφάνειες νευροπροστατευτικής da Vinci ριζικής προστατεκτομής
Βίντεο νευροπροστατευτικής da Vinci ριζικής προστατεκτομής
Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές Όπως με κάθε μεγάλο χειρουργείο οι επιπλοκές, αν και πολύ σπάνιες, μπορεί να συμβούν και με την ρομποτική προστατεκτομή. Η πιθανότητα των επιπλοκών εξαρτάται κυρίως από την εμπειρία του χειρουργού και την προηγούμενη κατάσταση του ασθενούς. Οι πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές περιλαμβάνουν:
Η ρομποτική ριζική προστατεκτομή χρησιμοποιείται όπως και η ανοιχτή για την θεραπεία του κλινικά εντοπισμένου και ίσως τοπικά προχωρημένου αλλά μη μεταστατικού καρκίνου του προστάτη. Οι ασθενείς που είναι υποψήφιοι για την ανοιχτή επέμβαση είναι επίσης κατάλληλοι και για την ρομποτική προστατεκτομή. Όπως σε πολλά διεθνούς φήμης κέντρα των ΗΠΑ και της Ευρώπης έτσι και στην Ουρολογική Κλινική, την οποία διευθύνω στο Doctors' Hospital, η ρομποτική προσέγγιση είναι η θεραπεία εκλογής για την χειρουργική θεραπεία του κλινικά εντοπισμένου ή και τοπικά προχωρημένου αλλά μη μεταστατικού καρκίνου του προστάτη.
Όπως και στο ανοιχτό χειρουργείο έτσι και στην ρομποτική τεχνική η δυσκολία της επέμβασης εξαρτάται από την εμπειρία του χειρουργού και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς. Ασθενείς με εκτεταμένες επεμβάσεις στην κάτω κοιλιά, ακτινοβολία, σοβαρότατες παθήσεις των πνευμόνων ή της καρδιάς, υπερβολική, κακοήθης παχυσαρκία και αιμορραγικές διαθέσεις πιθανόν να μην είναι οι καλύτεροι υποψήφιοι για την ριζική προστατεκτομή, ανοιχτή ή ρομποτική. Πρέπει να ληφθεί όμως υπόψην ότι λόγω της ελαχίστου επεμβατικότητας της ρομποτικής τεχνικής μπορούν να υποβληθούν σε ριζική προστατεκτομή και ασθενείς με σχετικά επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό. Για παράδειγμα παχύσαρκοι ασθενείς ή ασθενείς με πολύ μεγάλο όγκο προστάτη (>100 γραμμάρια) μπορούν λόγω της καλύτερης τεχνικής προσέγγισης να υποβληθούν ευκολότερα σε ρομποτική παρά σε ανοιχτή επέμβαση, εφόσον και η εμπειρία του ρομποτικού χειρουργού είναι ανάλογη.
![]() Το κυρίαρχο πλεονέκτημα της ρομποτικής προστατεκτομής είναι η χρήση υψηλής τεχνολογίας για την ολοκλήρωση της επέμβασης.
Συνοπτικά, λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω, η ρομποτική χειρουργική εξασφαλίζει καλύτερη ορατότητα των σημαντικών ιστών που περιβάλλουν τον προστάτη και επιτρέπουν στον χειρουργό να χειρουργεί με την ίδια δεξιότητα αλλά με μεγαλύτερη ακρίβεια απ' ότι ένας χειρουργός όταν διενεργεί μία ανοιχτή προστατεκτομή, ενώ ταυτόχρονα ολοκληρώνει την επέμβαση μέσα από μικρές οπές με ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και προπαντός χωρίς καθόλου απώλεια αίματος. Από την πρώτη στιγμή που ήρθε το πρώτο ρομποτικό σύστημα στην Ελλάδα, τον Οκτώβριο του 2006, τότε που επέστρεψα και από την Γερμανία, εκτελώ στην Ελλάδα ρομποτικές επεμβάσεις. Την πρώτη στην Ελλάδα ρομποτική ριζική προστατεκτομή εκτέλεσα στις 5 Οκτωβρίου του 2006 με απόλυτη επιτυχία. Από τότε μέχρι σήμερα πραγματοποίησα εκατοντάδες ρομποτικές ριζικές προστατεκτομές και διαθέτω με βάσει τα στατιστικά δεδομένα της εταιρείας που εισάγει το ρομποτικό σύστημα da Vinci στην Ελλάδα το μεγαλύτερο αριθμό ρομποτικών ριζικών προστατεκτομών, με πολύ μεγάλη απόσταση από όλους τους υπόλοιπους Έλληνες Ουρολόγους. Σήμερα, πραγματοποιώ περίπου 20 με 25 ρομποτικές ριζικές προστατεκτομές τον μήνα. Η ρομποτική ριζική προστατεκτομή διαρκεί περίπου 1,5 με 3 ώρες ανάλογα με το μέγεθος του προστάτη, την παρουσία παχυσαρκίας, τις προηγούμενες επεμβάσεις στην κοιλιά, την παρουσία ουλών, την διενέργεια ή όχι εκτεταμένου λεμφαδενικού καθαρισμού και άλλους παράγοντες. Ο βασικός σκοπός είναι η διενέργεια μίας ασφαλούς και προσεχτικής επέμβασης με την μικρότερη επιβάρυνση του ασθενούς και όχι μίας γρήγορης και μόνο επέμβασης. Από την άλλη πλευρά η διάρκεια της επέμβασης αντανακλά και την εμπειρία του χειρουργού, οπότε μία διάρκεια περίπου 2 ωρών είναι γενικώς αποδεκτή αφού και μία ανοιχτή επέμβαση διαρκεί στα χέρια ενός έμπειρου χειρουργού ανάλογο χρονικό διάστημα.
Αν και εξαιρετικά σπάνιο μετατροπή σε ανοιχτό χειρουργείο μπορεί να είναι απαραίτητη εάν παρουσιαστούν δυσκολίες κατά την παρασκευή του προστάτη ή εκτεταμένη αιμορραγία κατά την ρομποτική προσέγγιση. Ο κ. Πουλάκης έχει εμπειρία και στο ανοιχτό και στο λαπαροσκοπικό χειρουργείο και γι' αυτό μπορεί να συνεχίσει χωρίς πρόβλημα το χειρουργείο ανοιχτά ή λαπαροσκοπικά εάν αυτό χρειασθεί. Τα ποσοστά επιτυχίας όσον αφορά την πλήρη αφαίρεση του καρκίνου είναι ίδια μ' εκείνα της ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης. Η πρόγνωση για την επιβίωση χωρίς υποτροπή καρκίνου του προστάτη εξαρτάται από τον βαθμό επιθετικότητας (Gleason score) και το στάδιο του καρκίνου και συζητιέται αναλυτικά με τον ασθενή όταν έρθει και το αποτέλεσμα της ιστολογικής έκθεσης της ριζικής προστατεκτομής.
Ο χρόνος και η έκταση της επανόδου της εγκράτειας των ούρων και της σεξουαλικής ικανότητας μετά την προστατεκτομή είναι μία περίπλοκη και πολυπαραγοντική διαδικασία. Μερικοί παράγοντες που αφορούν τον ασθενή και επηρεάζουν την επιτυχή επιστροφή αυτών των παραγόντων ποιότητας ζωής είναι η ηλικία, η προεγχειρητική σεξουαλική και ουρολογική λειτουργία καθώς και η παρουσία παθολογικών καταστάσεων όπως η αρτηριακή υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Επίσης παράγοντες που αφορούν το χειρουργείο όπως η ποιότητα και ποσότητα της διατήρησης των στυτικών νεύρων και η χειρουργική τεχνική μπορεί να επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα. Στους ασθενείς με καρκίνο εντοπισμένο και περιορισμένο στον προστάτη μόνο, που δεν έχει εξαπλωθεί έξω από την προστατική κάψα ή στους λεμφαδένες ή στις σπερματοδόχες κύστεις, η πρόγνωση είναι άριστη καθώς η συντριπτική πλειοψηφία θεραπεύεται με το χειρουργείο και μόνο. Στις περιπτώσεις που καρκίνος είναι περισσότερο διηθητικός ή μεταστατικός,συμπληρωματικές θεραπείες, όπως ακτινοβολία και ορμονοθεραπεία, είναι αναγκαίες. Υπάρχουν επίσης κλινικές μελέτες με χημειοθεραπεία ή ανοσοθεραπεία (εμβόλιο κατά του καρκίνου του προστάτη) που προσφέρονται σε περιπτώσεις μεταστατικού και ανθεκτικού στις συμβατικές θεραπείες καρκίνου. Ο κ. Πουλάκης έχει εμπειρία με την χορήγηση ατών των σύνθετων θεραπειών, αφού έχει εξειδικευτεί και στην Ουρολογική Ογκολογική Χημειοθεραπεία (βλέπε στο Βιογραφικό και στα Πτυχία >Medikamentοse Tumortherapie).
|



















