Τι είναι; Η λαπαροσκοπική αφαίρεση λίθων του ουρητήρα (ουρητηρολιθοτομή) είναι η αφαίρεση σφηνωμένων λίθων από τον ουρητήρα, με την μέθοδο της λαπαροσκόπησης, σε ασθενείς που παρουσιάζουν μεγάλους και σφηνωμένους λίθους στον ουρητήρα και στους οποίους έχουν αποτύχει άλλες ελάχιστα τραυματικές και ενδοσκοπικές επεμβάσεις (όπως πχ εξωσωματική λιθοτριψία, ουρητηροσκόπηση και ενδοσκοπική λιθοτριψία κτλ).
Πότε γίνεται; Η λαπαροσκοπική ουρητηρολιθοτομή εκτελείται σήμερα σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις και ιδιαίτερα όταν:
Υπάρχει μεγάλος και σφηνωμένος λίθος στον ουρητήρα, για τον οποίο οι προηγούμενες ελάχιστα τραυματικές μορφές θεραπείας έχουν αποτύχει.
Ο ασθενής επιθυμεί μία θεραπεία, που να έχει άμεσο αποτέλεσμα σε μία μόνο συνεδρία. Οι άλλες ελάχιστα τραυματικές επεμβάσεις απαιτούν συνήθως περισσότερες συνεδρίες για να έχουν οριστικό αποτέλεσμα στην λιθοτριψία και στην πλήρη αφαίρεση του λίθου.
Συνυπάρχουν και άλλες ανατομικές ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος (όπως πχ στένωση του ουρητήρα) που μπορούν να αντιμετωπισθούν ταυτόχρονα με την αφαίρεση του λίθου.
Πως εκτελείται;
Υπό γενική νάρκωση.
Λαπαροσκοπικά, χωρίς να απαιτείται η διάνοιξη του κοιλιακού τοιχώματος. H λαπαροσκοπική επέμβαση προτιμάται και εκτελείται εξωπεριτοναϊκά δηλαδή στην περιοχή του ουρητήρα και του νεφρού και εκτός του ενδοκοιλιακού χώρου.
Στην εξωπεριτοναϊκή προσπέλαση ένα διατατικό μπαλόνι φροντίζει για την απώθηση του περιτοναίου και του περιεχομένου του (έντερο) και την δημιουργία ενός τεχνητού κοίλου χώρου εκτός περιτοναίου στην νεφρική περιοχή ανοίγοντας έτσι άμεσα τον δρόμο προς τον ουρητήρα. Χάριν σ’ αυτή την εξωπεριτοναϊκή τεχνική παρακάμπτονται τελείως τα ενδοκοιλιακά όργανα και ο κίνδυνος τραυματισμού τους είναι ανύπαρκτος. Για την εξασφάλιση ικανού χώρου εργασίας ο εξωπεριτοναϊκός χώρος παραμένει διατεταμένος με την συνεχή εισροή ενός αδρανούς αερίου (διοξειδίου του άνθρακα) που εισάγεται με χαμηλή πίεση και ροή μέσα από μία από τις οπές που δημιουργούνται.
Μέσω 2 μικρών (περίπου 0,5 έως και 1 εκατοστό) τομών του δέρματος της οσφυϊκής περιοχής εισάγονται λεπτά όργανα στην περιοχή του ουρητήρα. Μία κάμερα δίνει την δυνατότητα στους χειρουργούς να παρατηρούν το χειρουργικό πεδίο σε μία οθόνη με μία μεγέθυνση 10 έως 15 φορές μεγαλύτερη του φυσιολογικού. Έτσι μπορεί να εκτελεστεί η επέμβαση με μεγάλη ακρίβεια, καθαρότητα και με ελάχιστο τραυματισμό των ευαίσθητων οργάνων.
Ο ουρητήρας ανευρίσκεται και απελευθερώνεται λαπαροσκοπικά. Η θέση, που είναι σφηνωμένος ο λίθος, εντοπίζεται με ακρίβεια λόγω της μεγεθυμένης εικόνας και του καλύτερου φωτισμού. Το τοίχωμα του ουρητήρα τέμνεται πάνω από τον λίθο, αυτός συλλαμβάνεται με ειδική λαβίδα και αφαιρείται. Κατόπιν το άνοιγμα του τοιχώματος του ουρητήρα ράβεται στεγανά με ειδικά ράμματα. Για μεγαλύτερη ασφάλεια τοποθετείται ένας εσωτερικός ουρητηρικός καθετήρας (Pig-Tail).
Σε περίπτωση που συνυπάρχει κάποια ανατομική βλάβη του ουρητήρα αντιμετωπίζεται και αυτή λαπαροσκοπικά (πχ πλαστική διεύρυνση του ουρητήρα σε περίπτωση στένωσης αυτού).
Στο τέλος της επέμβασης τοποθετείται μία παροχέτευση για 1 έως 2 ημέρες.
Τα σημαντικότερα χειρουργικά βήματα της λαπαροσκοπικής ουρητηρολιθοτομής είναι:
Ποια τα πλεονεκτήματα; Τα γενικά πλεονεκτήματα της λαπαροσκόπησης βρίσκουν στην λαπαροσκοπική αφαίρεση των λίθων του ουρητήρα την καλύτερη έκφρασή τους. Αναλυτικότερα τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής ουρητηρολιθοτομής σε σχέση με την ανοιχτή χειρουργική ουρητηρολιθοτομή είναι:
Ελάχιστος χειρουργικός τραυματισμός των ιστών
Καλύτερο αποτέλεσμα αισθητικά και εντυπωσιακά μικρότερες ουλές
Ταχύτερη ανάρρωση και γρηγορότερη κινητοποίηση του ασθενούς
Μηδενική σχεδόν απώλεια αίματος
Λιγότερες μεταγγίσεις
Ελαχιστοποίηση του μετεγχειρητικού πόνου
Ταχύτερη έξοδος από το νοσοκομείο
Χαμηλότερο συνολικό κόστος νοσηλείας
Γρηγορότερη λειτουργία του εντέρου και ταχύτερη επιστροφή στην συνηθισμένη δίαιτα
Συντομότερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες και στην εργασία
Μηδαμινές μετεγχειρητικές επιπλοκές που σχετίζονται με το τραύμα, όπως πχ διαπύηση, διάσπαση, κήλη, χρόνιος πόνος, δύσμορφη ουλή κτλ.
Σημαντικά μικρότερη καρδιαγγειακή και αναπνευστική επιβάρυνση
Δυνατότητα αντιμετώπισης ασθενών με επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό
Υπάρχουν κίνδυνοι και επιπλοκές; Οι κίνδυνοι και οι επιπλοκές είναι μηδαμινές όταν η λαπαροσκοπική επέμβαση εκτελείται από εξειδικευμένη λαπαροσκοπική ομάδα με μεγάλη εμπειρία. Παρ’ όλα αυτά, όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, έτσι και στην λαπαροσκοπική αντιμετώπιση των κύστεων του νεφρού, ενδέχεται να εμφανιστούν ορισμένες επιπλοκές. Σε ελάχιστες περιπτώσεις και ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να παρουσιαστούν: τραυματισμός παρακείμενων οργάνων (όπως πχ έντερο, αγγεία, σπλήνας, συκώτι κτλ), λοιμώξεις, διαφυγή ούρων και δημιουργία ουρινώματος από μη στεγανή συρραφή του ουρητήρα, στένωση του ουρητήρα, ουρολοιμώξεις, πυρετός, ειλεός, αιμορραγία, αιμάτωμα, διαταραχή της επούλωσης του τραύματος, θρόμβωση, εμβολή, νευραλγίες, αλλεργικές αντιδράσεις κτλ. Οι επιπλοκές αυτές είναι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, αντιμετωπίσιμες και πλήρως ανατάξιμες και συνήθως δεν θέτουν σε κίνδυνο τον ασθενή.
Ποια η μετεγχειρητική πορεία; Μετά την λαπαροσκοπική αφαίρεση των λίθων του ουρητήρα ο ασθενής σηκώνεται, κάθεται, περπατά και σιτίζεται το βράδυ κιόλας της ίδιας ημέρας. Αυτό μειώνει τους μυϊκούς πόνους και βοηθά σημαντικά την αναπνευστική και πεπτική λειτουργία. Ο ασθενής εξέρχεται από νοσοκομείο την επομένη της επέμβασης και είναι έτοιμος να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες σε λιγότερο από μία εβδομάδα περίπου. Η καθετήρας της ουροδόχου κύστης και η παροχέτευση αφαιρείται την 1η έως 2η μετεγχειρητική ημέρα. Ο ουρητηρικός καθετήρας αφαιρείται σε 4 εβδομάδες και μία ενδοφλέβια πυελογραφία εκτελείται σε 6 εβδομάδες για τον έλεγχο της αποχέτευσης των ούρων. Ένας μετεγχειρητικός έλεγχος με υπερηχογράφημα συνήθως είναι αρκετός και εκτελείται την πρώτη εβδομάδα μετά το χειρουργείο.
Η λαπαροσκοπική αφαίρεση λίθου
μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο σε περιπτώσεις που έχει προηγηθεί άλλη μορφή
θεραπείας (πχ εξωσωματική λιθοτριψία, ουρητηροσκόπηση) χωρίς
αποτέλεσμα. Με την ουρητηροσκόπηση μπορεί να αφαιρεθεί σχεδόν το σύνολο
των σφηνωμένων λίθων στον ουρητηρα καθιστώντας την λαπαροσκοπική
ουρητηρολιθοτομή εξαιρετικά σπάνια επέμβαση.
