Ο προστάτης αποτελείται από τρεις λοβούς, οι οποίοι περιβάλλονται από ένα εξωτερικό κάλυμμα ή όπως αλλιώς λέγεται κάψα. Οι δύο πλευρικοί λοβοί του προστάτη είναι ανάμεσα στις σπερματοδόχες κύστεις – ένα ζευγάρι αδένων που μοιάζουν με ρεζερβουάρ και συμβάλουν στην αποθήκευση αλλά και στη παραγωγή συστατικών του σπέρματος. Δίπλα από τις σπερματοδόχες κύστεις περνούν οι δύο εκσπερματικοί πόροι – δύο σωλήνες που μεταφέρουν το σπέρμα από τους όρχεις. Οι όρχεις παράγουν εκτός από το σπέρμα και την τεστοστερόνη – την βασική ανδρική φυλετική ορμόνη που ρυθμίζει την ανάπτυξη και λειτουργία του προστάτη. Οι ανδρικές ορμόνες προκαλούν την ανάπτυξη του προστατικού αδένα στο έμβρυο. Ο προστάτης συνεχίζει να μεγαλώνει με την πάροδο της ηλικίας. Στους ηλικιωμένους άνδρες το τμήμα του προστάτη που περιβάλει την ουρήθρα συνεχίζει να αναπτύσσεται. Αυτό προκαλεί την καλοήθη υπερτροφία του προστάτη, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές διαταραχές της ούρησης. Εάν οι ανδρικές ορμόνες είναι χαμηλές – όπως πχ στους ευνούχους ή σε παιδιά που πάσχουν από σοβαρές ορμονικές διαταραχές – ο προστάτης αδένας δεν αναπτύσσεται στο μέγιστο μέγεθός του.